Zadrugizm czy Kulturalizm?

Opublikowane według Lechicz w Filozofia Kulturalizmu · środa, 03. Grudzień 2025 · 2:00
Tags: kulturalizm, zadruga, zadrugizm, kultura, wibracje, społeczność, tradycja, wartości, współpraca, lokalność

Zadrugizm czy Kulturalizm?

Pojęcia Zadrugizm i Kulturalizm są ściśle ze sobą powiązane w myśli Jana Stachniuka, ale nie są tożsame.

Zadrugizm to nazwa ruchu ideologicznego i politycznego, stworzonego przez Stachniuka, mającego na celu radykalną przemianę Polski.

Kulturalizm to filozoficzna i historiozoficzna teoria stanowiąca rdzeń i podstawę teoretyczną tego ruchu.

Innymi słowy: Kulturalizm jest filozoficzną teorią, a Zadrugizm jest praktyczną ideologią opartą na tej teorii.

📚 Kulturalizm (Teoria)

Kulturalizm to oryginalny system filozoficzno-historiozoficzny Stachniuka. Jest to witalistyczna i eutopijna teoria kultury.

🔑 Główne założenia Kulturalizmu:

Kultura jako Wola Tworzycielska: Kultura jest manifestacją Woli Tworzycielskiej (Wola tworzenia Stachniuka) – pędu życiowego ukierunkowanego na przekształcanie świata, rozwój, postęp i budowanie potęgi cywilizacyjnej.
Podział na Twórczość i Wspakulturę: Dzieje ludzkości, a szczególnie Polski, są walką między:
- Kulturą Twórczą: Witalną, racjonalną, dążącą do mocy i zwycięstwa.
- Wspakulturą: Antywitalną, bierno-nihilistyczną, promującą rezygnację, cierpienie, kult zaświatów, hamującą Wolę Tworzycielską (tu główny zarzut kierowany był do katolicyzmu, określonego mianem "polakatolicyzmu").
Wielki Czyn: Celem dziejów jest osiągnięcie przez naród stanu pełnej witalności i potęgi poprzez realizację Woli Tworzycielskiej.

Kulturalizm jest więc diagnozą (walka kultury ze wspakulturą) i tezami o naturze bytu i historii.

🛡️ Zadrugizm (Ideologia / Ruch)

Zadrugizm to konkretny program ideologiczny, społeczny i polityczny, który ma za zadanie zrealizować założenia Kulturalizmu w Polsce.

Nazwa pochodzi od Zadrugi – słowiańskiej wspólnoty rodowej (plemiennej), symbolizującej wspólnotę życia, witalność i rdzenność (przedchrześcijańską).

Cele Zadrugizmu:

Rewolucja Duchowa: Całkowite obalenie wspakultury w życiu narodu (dekatolicyzacja, odrzucenie bierności).
Ustanowienie Kulturalizmu Państwowym: Wprowadzenie zasad Woli Tworzycielskiej i racjonalizmu jako podstawy ustroju państwowego i etyki społecznej.
Budowa Państwa Mocarstwowego: Realizacja Wielkiego Czynu poprzez budowę silnego, suwerennego, narodowego i witalnego państwa polskiego, zdolnego do dominacji i ekspansji cywilizacyjnej.

Zadrugizm jest więc narzędziem i akcją mającą na celu wprowadzenie Kulturalizmu w życie.

🎯 Podsumowanie

Można to ująć w następujący sposób:

Kulturalizm to filozoficzna prawda o konieczności Woli Tworzycielskiej.

Zadrugizm to ideologiczny i polityczny wehikuł służący do przekucia tej prawdy w nową, twórczą polską rzeczywistość.

Dlatego, jeśli pytamy o pogląd Stachniuka, odpowiadamy Kulturalizm. Jeśli pytamy o nazwę ruchu, odpowiadamy Zadrugizm.